Saturday, January 22, 2011


The organizers had set up the meetings with the settlement at 9:30 am in the morning of the 22nd. During the meeting, we were told that most of the attendees would be women and it was actually very true as about 2/3rd of the Tibetans who turned up for the meetings were women.

(TNT la at MIAO Choephelling)

(TNT la visiting the primary school)

One thing about Miao that impressed me a lot was the fact that it had a lot of youngsters returning to their settlements either to teach or to work in the co-operative society (Nyamle). Not only that, the youngsters have started an adult education program so that the elders can at least read their prayers. It was really impressive to see the amount of dedication the youth have towards the community.
After the meeting with the local Tibetans, TNT la was able to visit the Nyamle and see what they were doing such as the local carpet industry and the other initiatives.

Another initiative which we saw in Miao was the Siddartha Home which is like a boarding hostel for the local children so that they are able to adjust easier when they will leave for different schools after 8th grade. It primarily aims to teach the students about life in a boarding school and the individual efforts needed to achieve success.

(TNT la at the local CST school)

(A CST students asking TNT a question)

TNT la also had an opportunity to speak with the students from the local CST school which had grades up to the 8th standard and it was very surprising to see the students ask a couple of perceptive questions even though they were pretty young.
We left Miao around 2pm as we had to reach Dibrugarh around 8:30 for our train to Dimakpur.

Friday, January 21, 2011


According to the earlier schedule, we were supposed to visit Miao first and then Tezu but we had to change it as the secretary of the Home Department was in Miao till the 21st. So we had to go to Tezu first and then Miao.

While planning the trip to Miao and Tezu, it was a bit of a hassle as everyone we asked had a different opinion on how long it will take to drive from Dibrugarh to Miao and Tezu. We originally thought that it would be about 4 hours but while contacting the local Tibetans, some said 7 hours, so it was very hard to get a definite travel time.

We reached Dibrugarh around 2 in the afternoon and after lunch we left for Tezu. Since we didn’t have a cell phone connection, the driver loaned us his phone for the journey and even though we now had a cell phone, but the cellular reception in Arunachal Pradesh is probably the worst in India and when we reached Tezu around 9pm in the night, trying to find the Tibetan Settlement was a nightmare as the phone just wouldn’t work and we couldn’t contact the local representatives.
As we all know, never ask for directions in India and no one will ever say that they don’t know but rather just point you to a direction. After a couple of events and knocking on some random doors, we finally reached the settlement office and were greeted by the local representatives.

We then found out why there are a lot of different views on the travel time. It seems that we can cross the river a traditional ferry which takes the car across the river and it saves about 2 hours of the total journey time. Since we had left Dibrugarh only around 3 and when we reached the banks of the river, the ferry had already closed for the day, so we had to go through the longer route which took us through the mountains.

The meeting with the Tibetans in the settlement was scheduled for the next day at 9 am in the morning. In the Tibetan Settlement in Tezu, a lot of questions were regarding the local CST School and the deteriorating standard of education. TNT la spoke about the fact that he believes that the Education is not something that doesn’t have a solution but something that we would need to work at and the responsibility to be shared between the parents and the CTA.

(TNT la at Tezu)

(TNT la and Kelsang la with Karikho Kri(MLA) for the district of Tezu)

After a quick lunch, we had to leave Tezu as we planned to try to reach Miao as early as possible in the evening. While on the way to Miao, the driver took us through the shorter route which allowed us to have a firsthand experience of a ferry ride.

Watching a full busload of passengers being taken across the river in a traditional ferry was a huge surprise.

(A busload of people taken across the river)

Along the way, Kelsang saw a temple on the top of a hill and to our surprise it was a Buddhist temple and we found out that the local inhabitants of the Lohit region in Arunachal Pradesh are Buddhists and their roots can be traced to Thailand.

                   (TNT la and myself at the Site of the Temple)

It took us about 7 hours to get to Miao. Thankfully the cell phone connection was much better in Miao and we were able to find the settlement easier and didn’t really have to ask around for the route.

Thursday, January 20, 2011

Meeting with representatives of Bomdilla,Tenzingang andTawang

We left Shillong after lunch on the 19th and reached Guhati around 7 in the evening. Since TNT la would not be able to go everywhere, some supporters were able to arrange so that representatives from Bomdilla, Tenzingang and Tawang had an opportunity to meet with Tenzin Namgyal Tethong la on the evening of the 19th in Guwahati.

Most of them had travelled for a day or two to be in Guwahati and TNT la thanked them for making it to Guwahati and spoke to them about the reasons why he was running for Kalon Tripa and the purpose of the whole campaign trail was so that Tibetans in Exile would be able to hear TNT la speak and at the same time, he would be able to answer their queries and most importantly, he would be able to hear their problems and if elected would have a much better understanding of the lives of Tibetans in various settlements.

(TNT la with the representatives from Bomdilla, Tenzingang, Tawang)
Tephun Tenzin Shastri, Principal, Jhamtse Gatsal Children's Community, Tawang India spoke about why he is supporting TNT la and was very vocal about the fact that TNT la should speak more about his own achievements which have contributed a lot to the Tibetans and most of TNT la’s initiatives continue to serve the Tibetan People in a huge way.
Most of the representatives were shy in the beginning but after they got more comfortable, they shared their feelings with TNT la and all of us about their feelings. After a while, it was no longer about the campaign at all but just about listening to their stories.

When we talk about who the next Kalon Tripa should be, we talk about experience, vision and innovation. But in my personal opinion, experience, vision and innovation is important in its own rights but one thing that we Tibetans can’t compromise is on Integrity and I believe Tenzin Namgyal Tethong la is someone that has always lived his life with Integrity.

འབུམ་སྡེ་ལ་དང་། བསྟན་འཛིན་སྒང་། རྟ་དབང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དང་ཐུག་འཕྲད་སྐོར།

  ང་ཚོ་སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གྱི་ཉིན་གུང་ཁ་ལག་ཟས་རྗེས་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པའི་ཐོག་གྷོ་ཧ་ཀྲི(གསྤྱདཎྤདྲ)ལ་སླེབས་སོང། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་བོད་མི་སྡོད་སའི་ས་ཆ་ཚང་མར་སྐོར་བསྐྱོད་གནང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། འབུམ་སྡེ་ལ་དང་། བསྟན་འཛིན་སྒང་། རྟ་དབང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ངོས་ནས་ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོ་གྷོ་ཧ་ཀྲིར་ཁོང་དང་ཐུག་འཕྲད་གནང་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཉིན་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ལ་མ་འཛེམས་པར་གྷོ་ཧ་ཀྲིར་ཕེབས་པ་དེར་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན། ཁོང་བཀའ་ཁྲིར་ལངས་པ་དང་དམིགས་ཡུལ་གང་གི་ཆེད་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་། དེ་འདྲ་གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཉན་པ་དང་དྲི་བ་དྲི་ལན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ནི་ཁོང་གིས་མི་མང་གི་དཀའ་ངལ་གོ་རྟོགས་ཆེད་མི་མང་ཡོད་ས་ཚོར་ཆེད་ཕེབས་གནང་བས་འབྱུང་འགྱུར་བཀའ་ཁྲིར་འཁོད་པ་ཡིན་ན་ཁོང་ཆོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཆེད་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། 
རྟ་དབང་བྱམས་བརྩེ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་གི་སློབ་སྤྱི་རྟ་ཕུན་བསྟན་འཛིན་ཤ་སྷྲི་ལགས་ཀྱིས་བཀྲས་མཐོང་བསྟནའཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྦྲགས། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན་ལ་སྐུ་ངོ་མཆོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་ཐོག་ཕྱག་ལས་གནང་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཇི་ཙམ་ཐོན་པ་དང་ཕྱག་ལས་དེ་དག་གིས་བོད་མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་བྱུང་ཡོད་པའི་སྐོར་གསུངས་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་སོང་།  སྐུ་ཚབ་ཚོ་དང་ཐུག་འཕྲད་ཐོག་མ་བྱུང་དུས་ཁོང་ཚོ་ངོ་ཚ་ནས་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པོ་བྱུང་མེད་ཀྱང་རིམ་པས་ངོ་ཤེས་པས་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སྦ་གསང་མེད་པར་སོ་སོའི་ཚོར་བ་དང་བསམ་ཚུལ་སྤེལ་རེས་གནང་ཡོད་པ་དེས། བཀའ་ཁྲིའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་གྱུར་ཏེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ཉན་བསམ་གྱི་གླེང་སྟེགས་སུ་གྱུར་སོང། ང་ཚོས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་ན། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཉམས་མྱོང་དང་། ཕུགས་བསམ། གསར་གཏོད་ཐོག་གླེང་སློང་བྱེད་དགོས་། ང་རང་གིས་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཞུས་པ་ཡིན་ན། ཉམས་མྱོང་དང་། ཕུགས་བསམ། གསར་གཏོད་སོགས་སོ་སོར་རིན་ཐང་རེ་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ནི་རང་ཚུགས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ལྡན་དགོས་པ་ཡིན་པས། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ནི་རང་ཚུགས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་ཡོད།  

Tuesday, January 18, 2011


We arrived at the airport around 8:30 am and the flight was scheduled at 10 am and keeping to the tradition of Indian Airlines, it was cancelled. Since we were already at the airport and they had not been able to contact us, they were able to put us in a different flight which left Bagdora around 12:45 and we reached Guhati around 2pm.

The moment we reached Guhati, all our phone connections stopped working and we found out later that because of all the insurgency issues, Sim Cards bought in other regions of India will not work in the north eastern states of India. We had to borrow the cell-phone of the driver so that we could contact the organizers.

We reached Shillong around 6:30pm due to the heavy traffic and were received by Tashi la and Gompo la and other individual who had organized the meeting with the locals. We were put in a hotel right above the hall where TNT la was scheduled to speak the next morning.

Shillong had been experiencing some severe cold weather recently and when we were there, it was extremely cold with the temperature reaching the freezing point and on top of that, the hotel that we stayed in had marble floors to add to the cold. Though, the organizers arranged extra blankets, it was still extremely cold and I think for all of us, it was the coldest time that we have during the whole tour.

On the 19th, the individuals had organized a meeting with the local residents and we had the opportunity to show some video clips of TNT la such as the Support Video and the short biography of TNT la to the residents so that they were able to get a better idea about TNT la and the amount of contributions he has made to the Tibetan Community.
It was very encouraging to see two youngsters ask two very different questions in English. You can view both the videos below.

After the meeting, since we had some time, TNT la was able to visit the main market where a lot of local Tibetans have shops and most of the Tibetans seemed to be doing really well. The reason being most shoppers prefer buying from Tibetans as I guess we Tibetans have a sense of style??????

I have learned a lot while travelling with TNT la about all these Khador settlements and what their major concerns are. Even though they have their own concerns about their own well-being, education and other local concerns, but no matter where we were, their main concern was about His Holiness and how best to help the Tibetans inside Tibet.


ང་ཚོ་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་སའི་གནམ་གྲུ་དེ་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཡིན་དུས་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་དང་ཕྱེད་ཀའི་ཐོག་ཤི་ལོང་གི་གནམ་གྲུ་འབབ་ཚུགས་སུ་འབྱོར་སོང་། དེའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་འགྲོ་སའི་གནམ་གྲུ་དེ་གནས་ཚུལ་གྱི་རྐྱེན་པས་འཕུར་བསྐྱོད་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན། གནམ་གྲུ་གཞན་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ དང་སྐར་མ་༤༥ ཡི་ཐོག་བྷག་ཌོ་ར་(སྐྱཎཐྲརྟྣཔྱཎ)བརྒྱུད་དེ་བསྐྱོད་པས་ཉིན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་གཉིས་པར་གྷོ་ཧ་ཀྲིར་འབྱོར་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ང་ཚོ་ཤི་ལོང་དུ་སླེབས་མ་ཐག་ཡུལ་དེའི་འཇབ་རྒོལ་པའི་དོན་རྐྱེན་གྱིས་ལག་ཐོག་ཁ་པར་གྱི་བྲེལ་ལམ་ཆད་སོང་། ང་ཚོས་ས་ཆ་གཞན་ནས་ཉོས་པའི་(ྔདྲན སྐྲཎཔྱརྟ) རྒྱ་གར་ནུབ་ཤར་གྱི་མངའ་སྡེ་ཁག་ནང་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན་དཀའ་ངལ་ཕྲན་ཙམ་བྱུང། མཐའ་མ་དེ་ལ་ང་ཚོས་ཁ་ལོ་བའི་ལག་ཐོག་ཁ་པར་བརྒྱུད་དེ་སྒོ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན། འགྲིམ་འགྲུལ་དོ་ཕོག་གི་རྐྱེན་པས་ང་ཚོ་ཤི་ལོང་དུ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་དང་ཕྱེད་ཀའི་ཐོག་སླེབས་སོང་། དེར་གོ་སྒྲིག་ཞུ་མི་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལགས། མགོན་པོ་ལགས་སོགས་ཕེབས་བསུར་བཅར་ནས་སྐུ་ངོ་བཀྲས་མཐོང་བསྟནའཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གནང་སའི་མགྲོན་ཁང་དེར་བསྡད་པ་ཡིན། 
ང་ཚོ་ཤི་ལོང་དུ་སླེབས་སྐབས་ཡུལ་དེར་གནམ་གཤིས་གྲང་ཤོས་ཡིན་པའི་དུས་ཤིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན་ཚོས་ངལ་བ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་གྲ་སྒྲིག་ཡག་པོ་གནང་འདུག དེ་ནི་ངའི་བསམ་པར་ང་ཚོ་བསྐོར་བསྐྱོད་བྱས་པའི་ས་ཆ་གྲང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་བྱུང། ཕྱི་ཚེས་༡༩ ཉིན་ཡུལ་དེར་ཡོད་པའི་གོ་སྒྲིག་པ་ཚོས་འདུ་སྐོང་བྱས་པའི་ཚོགས་འདུ་དེར་། ང་ཚོར་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཁོར་ཐག་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མིའི་འཁོར་ཐག བརྙན་འཕྲིན་སོགས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་བྱུང་། དེ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་སྐུ་ངོ་མཆོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་ཐོག་ཕྱག་ལས་ག་རེ་གནང་ཡོད་པ་དག་མི་མང་ཚོར་གོ་རྟོགས་ཡོང་ཆེད་ཡིན།
 ཚོགས་འདུ་གྲོལ་ཚར་བའི་རྗེས་ང་ཚོར་དུས་ཚོད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྐུ་ངོ་མཆོག་ཁྲོམ་སའི་བསྟི་གནས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་དང་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་དངོས་སུ་ཕེབས་ནས་ཐུག་འཕྲད་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས། ཚོང་ཟོག་ཉོ་མཁན་མང་ཆེ་བ་བོད་པའི་སར་ཉོ་བར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ལག་རྩལ་ཞིག་ཡོད་པའི་རྟགས་རེད་ཅེས་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་གནང་སོང་། ང་སྐུ་ངོ་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་དང་ལྷན་དུ་ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ་ལ་སྐོར་བསྐྱོད་འགྲོ་དུས་གནས་ཚུལ་མང་པོའི་ཐོག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ལ། མི་མང་ཚོའི་སེམས་ཁྲལ་བྱ་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་ཡང་མྱོང་ཚོར་བྱུང་། སྤྱིར་བཏང་མི་ཚང་མར་སོ་སོའི་འཚོ་བ་དང་ སློབ་སྦྱོང། ཡུལ་མིའི་དཀའ་ངལ་སོགས་ཡོད་ནའང་། ཁོང་ཚོས་སེམས་ཁྲལ་ཆེ་ཤོས་བྱ་ཡུལ་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་རོགས་རམ་གང་འདྲ་བྱ་ཡི་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།

Monday, January 17, 2011


We left for Darjeeling around 9:30am on the 17th and we had more than ample time to reach Darjeeling for a lunch hosted by the local representatives at around 12:30pm and the meeting with locals had been setup for 2:00pm.
I think it was premature of us to hope that this will be on Schedule. We were about to reach Jorthang, which is about 30 minutes away from Darjeeling when we were met with a huge traffic Jam.
(TNT la looking ahead as we got stuck in a traffic Jam)

(Not much snow on the road but its India)

It seems that it snowed during the night and as you can see from the pictures, not really that much of snow. But a lot of smaller cars were not able to move as it was slipping on the ice and as such, we were stuck at this point for another 2 hours and the possibility of making it for lunch was impossible. We just hoped that we would be able to make it for the meeting with the locals.

We finally got through the small patch of icy road and when we got into Darjeeling, we were faced with another Traffic Jam and we made to the hall only at 2:30pm. It was amazing to see the Tibetans who were there inspite of the fact that they only had today to do their shopping as the strike starts from the very next day for another 8 days.

(TNT la in Darjeeling)

When TNT la spoke to residents, he saw some familiar faces and he was unable to stop himself from becoming emotional as I think he has a lot of fond memories of his time in Darjeeling.

Gen Taso of Dhasa ChuShi-Gang-Truk spoke about the integrity of TNT la and shared his feelings about the baseless rumours directed against TNT la and the enormous contributions made by TNT la. You can see the video below.

After an early Dinner hosted by the locals, we had to make a move for Sailagura as the strike would start again from the 18th. At the same time, we were worried about the strike in Silliguri to protest against the strike by the Gorkhaland. Thankfully, the strike had ended at 6pm in Silliguri, so when we reached Silliguri at 8pm, we had no problems. And once again we became guests at Dorjee la’s and we had to impose on his hospitality.


  ང་ཚོ་ཕྱི་ཚེས་༡༧ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ དང་ སྐར་༣༠ ཐོག་རྡོར་གླིང་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། ཡུལ་དེ་གའི་གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན་གྱི་བོད་རིགས་ཚོས་མི་མང་གི་འདུ་ཚོགས་དེ་ཉིན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་༢ པའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་ཟིན་འདུག་པས། ང་ཚོ་ཉིན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་༡༢ དང་༣༠ ཞལ་ལག་ལྷོད་ལྷོད་ངང་ཟ་རྒྱུ་བྱུང་གི་རེད་དྲན་བྱུང། ང་ཚོའི་སེམས་ནང་འཆར་གཞི་སྒྲིག་པ་ནང་བཞིན་འགྲོ་བསྐྱོད་ཐུབ་མ་སོང་། དེ་ཡང་ང་ཚོ་རྡོར་གླིང་དུ་བསླེབས་ལ་ཉེ་བའི་བར་ཐག་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཡོད་པའི་ཇོར་ཐང་དུ་འབྱོར་མ་ཐག་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ལས་རྩོལ་རྐྱེན་པས་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མ་སོང་། 

གལ་སྲིད་ཁྱེད་རྣམ་པས་པར་རིས་འདི་ཚོར་གཟིགས་པ་ཡིན་ན། ས་ཆ་དེར་མཚན་མོ་ཁ་བ་གང་ཙམ་བབ་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། རླངས་འཁོར་མང་པོ་ཞིག་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་དུས་འཁྱག་པ་ལ་འདྲེད་བརྡར་ཤོར་བའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་འགྲོ་མ་ཐུབ་པ་མངོན་ཐུབ། ང་ཚོ་ཡང་ས་ཆ་དེར་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ལྷག་འདུག་དགོས་བྱུང་དུས་ཉིན་གུང་གི་ཞལ་ལག་མཆོད་རྒྱུ་ཕ་རིའི་སྤང་རྒྱན་ལྟ་བུ་ཆགས་སོང་། ང་ཚོས་ཉིན་གུང་གི་ཁ་ལག་ཟ་ཐུབ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མི་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེར་མཐོང་སྟེ། འཇིགས་ངར་བའི་འཁྱག་པའི་ལམ་ཕྲེང་བརྒྱུད་དེ། མཐར་རྡོར་གླིང་དུ་སླེབས་ཀྱང་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ལས་རྩོལ་རྐྱེན་པས་མི་མང་ཚོགས་ཁང་དུ་ཆུ་ཚོད་༢ དང་༣༠ ཐོག་འབྱོར་སོང་། ང་ཚོ་འབྱོར་བའི་སང་ཉིན་ནས་བཟུང་ཡུལ་དེར་ཉིན་བརྒྱད་རིང་ཚོང་ཁང་དང་། ཟ་ཁང་། འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་དེར་མི་མང་ཚོ་ཉོ་བཅའ་རྒྱག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་ཤིགཡིན་ཡང་།

 བོད་མི་ཚོ་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་ཐོག་ཚང་འཛོམས་བྱས་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་སྨོན་སྐྱེ་དགོས་པའི་དོན་སྙིང་ཞིག་མཐོང་བྱུང་། བཀྲས་མཐོང་བསྟནའཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་ཚོར་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་ངོ་ཤེས་པ་མང་པོ་ཞིག་གཟིགས་གནང་བས་མིག་ནས་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་དུ་བཞུར་དུས། ངའི་སེམས་ནང་རྡོར་གླིང་དུ་ཁོང་ལ་བསུབ་ཐབས་མེད་པའི་དྲན་གསོའི་རི་མོ་མང་པོ་ཡོད་པ་མྱོང་ཚོར་བྱུང་།
རྡ་ས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་རྒན་བཀྲ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་རང་ཚུགས་དང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁོང་ལ་གཞི་རྩ་མེད་པའི་དཀྲོག་གཏམ་སྤེལ་བ་དག་རྗུན་བཟོ་ཡིན་པ་དང་། མདོར་ན། ཁོང་གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བོད་དོན་ཐོག་ཕྱག་རྗེས་འཇོག་གནང་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་སོང་། 

དེ་ཡང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཤི་རི་རྒུ་རིར་ཡོད་པའི་བལ་པོ་ཚོས་ཁོང་ཚོར་མངའ་སྡེ་དགོས་པའི་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དུས་མི་མང་ཚོས་སྔོན་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པའི་དགོང་དྲོའི་ཞལ་ལག་མཆོད་རྗེས་འཕྲལ་མ་ཉིད་དུ་ཡུལ་དེར་བསྐྱོད་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་དྲུག་པའི་ཐོག་ངོ་རྒོལ་དེ་འཚམས་འཇོག་བྱས་འདུག ང་ཚོ་དར་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་པའི་ཐོག་སླེབས་པས་དཀའ་ངལ་མ་བྱུང་ལ། དགའ་སྤྲོའི་ངང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མགྲོན་ལྟར་ཁོ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་བྱུང་

Sunday, January 16, 2011


It was like trying to find our way through a maze, this whole Khador Gang Sum Tour. The only two free days were the 16th and the 17th and we had to make sure that we don’t get stuck as the strike restarts on the 18th and from there the strike will continue for another 8 days.

(TNT la welcomed at Mani Hall, Kalimpong)

We made it to Kalimpong just in time for the meeting with local Tibetans. It was straight to the Mani Hall the moment we arrived in Kalimpong. The people of Kalimpong have something that I think Tibetans in Exile can follow. We normally talk about unity but what they have is actual unity. They have about 10 different Kyidus and Tsokpas but they elect one individual to be the head of the organization and whatever they decide, they do it together after having discussions and debates. At the end of all the debates and discussions, they reach a consensus together and it has nothing to do with Cholka or Cholug which was very surprising and was like a breath of fresh air.

(TNT la speaking with the Tibetan Community in Kalimpong)

It was great to see the huge support TNT la has in Kalimpong and also at the same time Kalsang la had a great time in Kalimpong as he was visting his Childhood home after almost four decades. So it was a walk down memory lane for him.
We were put up in one of the oldest hotels in Kalimpong called Gompa’s Hotel and it has some history behind it. This hotel belongs to Sonam la, the grandson of a personal staff of the 13th Dalai Lama who had stayed behind when the 13th Dalai Lama visited India in the early 1900’s and had also produced a Tibetan – Hindi Dictionary and we saw the original copy of it which was in tatters but his grandson is trying to preserve it and he was able to find out more about his Grandfather through Tashi Tsering la of Amye Machen Institute.

(Sonam la(center) of Gompo's Hotel)

The grandson invited all of us to breakfast and narrated to us his family history and turned the breakfast into a history lesson.


ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ་གྱི་སྐོར་བསྐྱོད་ནི་ང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཀྱག་ཀྱོག་གི་ལམ་འཕྲང་སྟེང་བདེ་ལམ་འཚོལ་བ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། ཕྱི་ཚེས་༡༨ ནས་བཟུང་ཉིན་བརྒྱད་རིང་ས་ཁུལ་དེ་དག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། ཚེས་༡༦ དང་༡༧ ཉིན་གྱི་དུས་ཡུན་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་དེ་དག་འཕྲོ་བརླག་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་ང་ཚོས་ཀ་ལོན་སྦུག་གི་བོད་མི་ཚོ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་ཀ་ལོན་སྦུག་ཏུ་སླེབས་མ་ཐག་འཕྲལ་མ་ཉིད་དུ་བོད་མི་ཚོའི་མ་ཎི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ངའི་བསམ་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ཡུལ་དེར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ས་ནས་ལེགས་ཆ་ཞིག་ལེན་རྒྱུ་འདུག་དྲན་གྱི་འདུག ང་ཚོས་དུས་རྒྱུན་དུ་གཅིག་སྒྲིལ་ཐོག་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གཅིག་སྒྲིལ་དངོས་གནས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སར་འདུག ཁོང་ཚོར་སྐྱིད་སྡུག་དང་ཚོགས་པ་ཁག་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། མཉམ་རུབ་ཐོག་ཚོགས་གཙོ་གཅིག་བསྐོས་གནང་སྟེ་གནད་དོན་ཚང་མ་གྲོས་བསྡུར་དང་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གྲོས་བསྡུར་དང་བགྲོ་གླེང་ཚར་རྗེས། ཁོང་ཚོས་འདོད་མོས་ཐོག་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ནི་ང་ཚོར་དབུགས་དབྱུངས་གསར་པ་ཞིག་སྤྲད་པ་དང་ཨ་ན་མ་ན་རེད།


བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་སུ་ཀ་ལོན་སྦུག་ན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་མཁན་ཡོད་པས་དགའ་སྤོབས་དང་། སྐལ་བཟང་ལགས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་འཚར་ལོངས་བྱུང་སའི་ལུང་པ་དང་བྲལ་ནས་ཐེངས་དང་པོ་སླེབས་ཐུབ་པ་དེ་ནི་ཁོང་ལ་ཆ་བཞག་ན་མི་ཚེའི་ནང་བརྗེད་པར་དཀའ་བའི་དྲན་གསོའི་དེབ་ཆུང་བཀླགས་པ་ལྟར་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོ་བྱུང་སོང་། ང་ཚོ་ཀ་ལོན་སྦུག་ཏུ་ཡོད་པའི་མགྲོན་ཁང་རྙིང་ཤོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་མགོན་པོ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་བསྡད་པ་ཡིན། གསོལ་མགྲོན་ཁང་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ལགས་ཀྱི་ཡིན། ཁོང་ནི་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་༡༩༠༠ ནང་ཕེབས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བཅར་བ་ཞིག་གི་ཚ་བོ་ཡིན་། ཁོང་གི་ཨ་ཁུ་ལགས་ཀྱིས་དེ་སྔོན་བརྩམས་གནང་བའི་བོད་ཧིན་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་དེ། བསོད་ནམས་ལགས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་ཁུར་དུ་བཞེས་ནས་ཉར་ཚགས་ལེགས་པོ་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན། ཁོང་གི་ཨ་ཁུ་ལགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་མཁས་དབང་བཀྲིས་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།  པར་རིས་ཀྱི་དབུས་སུ་བཞུགས་པ་ནི་མགོན་པོ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་གི་བསོད་ནམས་ལགས་ཡིན།

༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྐུ་བཅར་གྱི་ཚ་བོས་ང་ཚོ་ཞོགས་ཟས་མཆོད་དུ་འབོད་གནང་སྟེ། ནང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་རྣམས་གསུངས་གནང་སོང་བས་རེ་ཞིག་སྣང་བ་སྐྱིད་པོའི་ཞོགས་ཟས་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཞིག་ཆགས་སོང་།


The original plan was for Tenzin Namgyal Tethong la to visit Ravangla on the 14th, but because of train delays on the 14th, we were not able to make that schedule. So we had to get up around 5 in the morning and leave for Ravangla.
(TNT la welcomed by the Tibetan Community in Ravangla)

We reached Ravangla around 9 am in the morning and the regional TYC had organized this event. Since it was on a Sunday, the number of people attending were less than Gangtok and the reason for this we were told is that there is a Sunday Market in Ravangla and the residents sell their vegetables and others on this day and this is one of their main source of revenues.
(TNT la answering questions from the Tibetans in Ravangla)
So, if the train was not delayed, we would have made it to Ravangla on the 14th and not on a Sunday. TNT la spoke about the importance of the Kalon Tripa Elections and how important it is for Tibetans to participate in it and spoke about his personal reasons for standing for the post of Kalon Tripa.
During the Q & A, one resident, a young woman became extremely emotional while talking about the Kalon Tripa election and how we need to take it seriously. Listen to her in the video below.

The local groups arranged a lunch and after lunch, we had to make haste as we had to be in Kalimpong at 2 pm which has been setup from before.


 བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་ར་དབང་ལའི་འཚམས་གཟིགས་དེ་ཕྱི་ཚེས་༡༤ ཡིན་ནའང་། མེ་འཁོར་འཕྱི་འགྱངས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་ཏུ་ཐོན་ཐུབ་མ་བྱུང་། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ལྔ་པའི་ཐོག་ལངས་ཏེ་ར་དབང་ལར་ཐོན་པ་ཡིན།


ང་ཚོ་རང་དབང་ལར་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་༩ ཐོག་འབྱོར་སོང་། ཡུལ་དེར་ས་གནས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་འདུག ཉིན་མོ་དེ་རེས་གཟའ་ཉི་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན། སྒང་ཏོག་དང་བསྡུར་ན་བོད་མི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་མཁན་ཕྲན་བུ་ཉུང་བ་འདུག ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་སོ་སོའི་འཚོ་ཐབས་ཆེད་ར་དབང་ལའི་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཚོང་དུས་སུ་ཚལ་བཙོང་དུ་ཕྱིན་པས་བོད་མི་མང་པོ་འདུ་སྡོད་ལ་བཅར་ཐུབ་མི་འདུག

མེ་འཁོར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་འཕྱི་འགྱངས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་ར་དབང་ལར་ཕྱི་ཚེས་༡༤ཉིན་འབྱོར་བ་ལས་རེས་གཟའ་ཉི་མར་བསླེབས་ཀྱི་མ་རེད། ཡུལ་དེར། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས། བཀའ་ཁྲིའི་འོས་ཤོག་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། བོད་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་འོས་ཤོག་ཐོག་ཆ་ཤས་ལེན་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས་པ་དང་སྦྲགས། ཁོང་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན་བཀའ་ཁྲིར་ལངས་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།